دوره 34، شماره 1 - ( 1-1404 )
جلد 34 شماره 1 صفحات 41-28 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Research code: A-10-1748-6
Ethics code: IR.GUMS.REC.1403.029
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Alizadeh A, Joukar F, Maroufizadeh S, yeganeh S, Naghipour M, Mansour-Ghanaei F. The Association Between Anthropometric Indices and Gallstone Disease: A Cross-sectional Study on the PERSIAN Guilan Cohort Study Population. JGUMS 2025; 34 (1) :28-41
URL: http://journal.gums.ac.ir/article-1-2694-fa.html
URL: http://journal.gums.ac.ir/article-1-2694-fa.html
علیزاده احمد، جوکار فرحناز، معروفی زاده سامان، یگانه سارا، نقی پور محمدرضا، منصورقناعی فریبرز. بررسی ارتباط شاخصهای تنسنجی و سنگ کیسه صفرا: یک مطالعه مقطعی از مطالعه کوهورت پرشین گیلان (PGCS). مجله علوم پزشکی گیلان. 1404; 34 (1) :28-41
احمد علیزاده1 
، فرحناز جوکار1 ، سامان معروفی زاده2 ، سارا یگانه1 ، محمدرضا نقی پور1 ، فریبرز منصورقناعی*1
، فرحناز جوکار1 ، سامان معروفی زاده2 ، سارا یگانه1 ، محمدرضا نقی پور1 ، فریبرز منصورقناعی*1
1- مرکز تحقیقات بیماریهای گوارش و کبد، بیمارستان رازی، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران.
2- گروه آمار و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران.
2- گروه آمار و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران.
متن کامل [PDF 4899 kb]
(295 دریافت)
| چکیده (HTML) (1118 مشاهده)
بحث
مطالعات نشان دادهاند چاقی در ایران بهعنوان یک مشکل مرتبط با سلامتی است و درصد جمعیتی که با این مشکل روبهرو هستند، در حال افزایش است. از طرفی، سنگ کیسه صفرا یک بیماری خوشخیم گوارشی شایع است که 10 تا 15 درصد از بزرگسالان در سراسر جهان را تحت تأثیر قرار میدهد و این شیوع در جمعیتهای چاق بالاتر است [14]. هدف این مطالعه، بررسی وضعیت چاقی و عوامل خطر مرتبط با آن در جمعیت کوهورت گیلان است که یافتهها نشان داد، تقریباً 40 درصد از افراد موردمطالعه دارای اضافهوزن و 33 درصد چاق بودند که فراوانی زنان بهطور چشمگیری بیشتر از مردان بود. همچنین شیوع سنگ کیسه صفرا در افراد با اضافهوزن 1/62 درصد و در افزاد چاق 3/32 درصد بود. مؤلفههای بدنسنجی شامل شاخص توده بدنی، نسبت دور کمر به باسن و نسبت دور کمر به قد در زنان بالاتر از مردان بود و ریسک سنگ کیسه صفرا با افزایش تمامی مؤلفههای ذکرشده افزایش یافت. در مطالعه سو و همکاران گزارش شد که افراد با فنوتیپهای نابهنجار متابولیکی به تعداد بیشتری ابتلا به سنگ کیسه صفرا نسبت به فنوتیپهای سالم متابولیکی دارند. نتایج این مطالعه نشان داد ارتباط بین سنگ کیسه صفرا و سندرم متابولیک و چاقی در افراد جوانتر (زیر 50 سال) بهطور چشمگیری بالاتر است [20]. نتیجه مطالعه بهاگاوانو و واناهال نشان داد چاقی یک ارتباط قوی با بیماری سنگ کیسه صفرا داشت. همچنین در بین بیماران موردمطالعه، 66 درصد از آنها شاخص توده بدنی بالاتر از حد طبیعی داشتهاند و در 68 درصد از آنها نسبت دور کمر به قد بالاتر از حد طبیعی بود که نشاندهنده یک ارتباط قوی با چاقی است [21]. در مطالعه دیگری، لیو و همکاران نشان دادند که شاخص توده بدنی بالاتر و نسبت دور کمر به قد بهطور قابلملاحظهای با خطر بیشتر سنگ کیسه صفرا در هر دو جنس مرد و زن مرتبط بود و در زنان، نسبت خطر بالاتر بود [13]. انواع مختلف چاقی و همچنین توزیع چربی شکمی بین مردان و زنان ممکن است این اختلاف را توضیح دهد [22]. لیم و همکاران در مطالعه خود نشان دادند در زنان، داشتن شاخص توده بدنی بالا و استعداد ژنتیکی بالا باعث افزایش 5/55 برابر خطر بروز سنگ کیسه صفرا نسبت به افرادی که شاخص توده بدنی پایین و امتیاز ژنتیکی پایین دارند، میشود. در مردان، این ارتباط کمتر است و به اندازه 1/65 برابر گزارش شد [23]. در مطالعه ما در زنان ارتباط آماری معنیداری بین شاخص توده بدنی و نسبت دور کمر به باسن با سنگ کیسه صفرا گزارش شد، ولی این ارتباط در مردان معنیدار نبود.
این فرضیه که زنان مستعد ابتلا به سنگ کیسه صفرا هستند، براساس توانایی بالقوه استروژن برای افزایش غلظت کلسترول در صفرا و افزایش احتمال تشکیل سنگ کیسه صفراست [24]. بااینحال، مطالعه هسو و همکاران نشان داد سنگ کیسه صفرا در بین مردان کمی بیشتر از زنان است. استرینگر و همکاران گزارش کردند شیوع انواع مختلف سنگهای صفراوی در جمعیتهای آسیایی متفاوت است و فقط برخی از آنها با چاقی مرتبط است [25]. بنابراین بررسی تأثیر متقابل عوامل خطر مختلف برای سنگ کیسه صفرا، ممکن است به چگونگی توزیع متفاوت سنگ کیسه صفرا بین جنسیتها در جمعیت آسیایی در مقایسه با سایر جمعیتها کمک کند. گریگورووا در مطالعه مروری خود به بررسی میکروبیوتای روده در افراد پرداخت و بیماری سنگ کیسه صفرا، چاقی و نسبت فیرمیکوتها / باکتروئیدتها بهعنوان یک نشانگر زیستی احتمالی دیسبیوز روده را مورد بررسی قرار داد. او گزارش کرد چاقی با افزایش نسبت فیرمیکوتها / باکتروئیدتها در میکروبیوتای روده مرتبط است و بروز سنگ کیسه صفرا ممکن است با دیسبیوز روده مرتبط باشد. او همچنین تفاوتهایی در میکروبیوتای روده بین زنان و مردان گزارش کرد [26]. مطالعات دیگری نیز تفاوت پراکندگی ماکروبیوم را در زنان و مردان نشان دادند [27, 28]. جمعیت این میکروبیوتا تأثیر بسزایی در روند چاقی و بیماریهای مرتبط با آن دارد [26، 29].
مؤلفه شاخص توده بدنی ممکن است معیار کاملی برای سنجش چاقی نباشد، بهویژه در افراد مسن، زیرا تفاوتی بین چربی و توده لاغر بدن وجود ندارد. بنابراین هنگام بررسی رابطه بین چاقی و سنگ کیسه صفرا، توجه به چاقی شکمی مهم است [13، 30]. شواهد نشان دادند نسبت دور کمر به قد پیشبینیکننده بهتری برای بیماریهای متابولیک است [31]. در مطالعه ما قدرت شاخص نسبت دور کمر به قد بهصورت معنیداری در پیشبینی سنگ کیسه صفرا بالاتر از شاخصهای شاخص توده بدنی و نسبت دور کمر به باسن بود. لیو و همکاران گزارش کردند در مردان نسبت دور کمر و شاخص توده بدنی بهعنوان بهترین پیشبینیکننده به حساب میآید، درحالیکه در زنان شاخص توده بدنی و نسبت دور کمر به قد بهترین پیشبینیکننده سنگ کیسه صفرا بود [13]. رادمرد و همکاران بیان کردند بهترین شاخصهای آنتروپومتریک برای تعیین خطر سنگ کیسه صفرا ممکن است براساس جنسیت متفاوت باشد. در مردان، نسبت دور کمر به باسن ممکن است تنها شاخص ترجیحی برای تخمین خطر سنگ کیسه صفرا باشد. درحالیکه نسبت دور کمر به قد، نسبت دور کمر به باسن، ضخامت بافت چربی احشایی و شاخص توده بدنی با خطر سنگ کیسه صفرا در زنان مرتبط هستند، اگرچه نسبت دور کمر به قد ممکن است این خطر را بهتر توضیح دهد [4]. یک مطالعه درباره زنان چینی نشان داد هر دو شاخص توده بدنی و نسبت دور کمر به باسن با سنگ کیسه صفرا مرتبط هستند. آنها تنها شاخص توده بدنی و نسبت دور کمر به باسن را بهعنوان نشانگرهای اضافهوزن کلی و اضافهوزن مرکزی ارزیابی کردند [32]. مشابه شواهد، در مطالعه حاضر نشان داده شد نسبت دور کمر به قد، نسبت دور کمر به باسن و شاخص توده بدنی به ترتیب به اندازه 78، 46 و 8 درصد شانس سنگ کیسه صفرا را در جمعیت بزرگسالان بالا میبرد و اینها شاخصهای مناسبی برای بررسی وضعیت بیماری در افراد دارای اضافهوزن و چاق هستند. مطالعه حاضر، نتایج ارزشمندی درزمینه ارتباط بین شاخصهای بدنسنجی و سنگ کیسه صفرا ارائه داد و پیشنهاد میشود در مطالعات آینده بر روی ردههای سنی متفاوت، در نظر گرفتن پروفایل چربی و همچنین در مدلهای همراه با بیماریهای زمینهای، این ارتباط بررسی شود.
نتیجهگیری
براساس نتایج این مطالعه، افراد چاق بیشترین شیوع سنگ کیسه صفرا را نشان دادند و با افزایش شاخص توده بدنی، نسبت دور کمر به باسن و نسبت دور کمر به قد شانس ابتلابه سنگ کیسه صفرا افزایش یافت که بیانگر تأثیر افزایش وزن و چاقی بر خطر ابتلا به مشکلات جسمی و سلامتی است. همچنین برای پیشبینی ریسک ابتلا به سنگ کیسه صفرا، قدرت شاخص نسبت دور کمر به قد بالاتر از شاخصهای شاخص توده بدنی و نسبت دور کمر به باسن نشان داده شد. این نتایج نشان میدهند حفظ وزن سالم و کنترل اضافهوزن و چاقی میتواند به پیشگیری از مشکلات جسمی و سلامتی مرتبط با سنگ کیسه صفرا کمک کند. بااینحال برای ارزیابی دقیقتر تأثیر شاخص توده بدنی، نسبت دور کمر به باسن و نسبت دور کمر به قد بر روی مشکلات جسمی و سلامتی، نیاز به تحقیقات بیشتر و بررسی عوامل دیگر مرتبط با این مشکلات وجود دارد.
ملاحظات اخلاقی
پیروی از اصول اخلاق پژوهش
این مطالعه در کمیته اخلاق در پژوهش دانشگاه علومپزشکی گیلان با شناسه اخلاق IR.GUMS.REC.1403.029 تصویب شد.
حامی مالی
این مطالعه تحت حمایت مالی هیچ سازمان و مؤسسهای نبوده است.
مشارکت نویسندگان
مفهومسازی، روششناسی، منابع، سرپرستی و نگارش: احمد علیزاده، فرحناز جوکار، و فریبرز منصور قناعی؛ تأمین مالی، تحقیق: تمام نویسندگان.
تعارض منافع
بنابر اظهار نویسندگان این مقاله تعارض منافع ندارد.
تشکر و قدردانی
بدینوسیله از همکاری کلیه کارکنان مرکز تحقیقات بیماریهای گوارش و کبد رشت کمال تشکر را داریم.
References
متن کامل: (461 مشاهده)
مقدمه
اضافه وزن و چاقی به یکی از چالشهای مهم سلامت عمومی در سطح جهان تبدیل شده است و پیامدهای عمیقی بر جنبههای مختلف سلامت و رفاه داشته است [1]. ارتباط بین چاقی و اضافهوزن با بررسی شاخص توده بدنی و نسبت دور کمر به باسن مشخص میشود. اضافهوزن و چاقی باعث ایجاد بیماریهای قلبی و عروقی، فشار خون، دیابت و اختلالات کبدی و صفراوی میشود که در مطالعات مختلف گزارش شده است [2–4]. شیوع اضافهوزن و چاقی در سراسر جهان در چند دهه گذشته بهطور چشمگیری افزایش یافته و تحت تأثیر عوامل اجتماعیاقتصادی، هنجارهای فرهنگی و الگوهای غذایی در مناطق و جمعیتهای مختلف، دارای شیوع متفاوتی است [5]. شیوع اضافهوزن در بسیاری از کشورهای غربی، جایی که سبک زندگی کمتحرک و رژیمهای غذایی پرکالری رواج دارد، بهموازات افزایش بروز بیماریهای مرتبط، افزایش یافته است. بااینحال شیوع چاقی به کشورهای مرفه محدود نمیشود، زیرا اقتصادهای نوظهور بهسرعت شهرنشینی و عادات غذایی را تغییر داده که منجر به افزایش بار اختلالات مرتبط با چاقی شده است [6]. مطالعات قبلی چاقی را بهعنوان یک مشکل سلامتی در ایران معرفی کردهاند. سومین نظارت ملی بر عوامل خطر بیماریهای غیرقابلانتقال در ایران نشان داد شیوع کلی چاقی حدود 22/3 درصد است. شیوع اضافهوزن و چاقی در شمال ایران به ترتیب 29/9 و 22/5 درصد گزارش شده است. مطالعات نشان دادند چاقی در بانوان و ساکنان شهر بسیار رایجتر است [7, 8].
علت چاقی بهصورت جهانی پیچیده و چندعاملی است. عوامل خطر مختلفی وجود دارند که مسئول افزایش وزن و چاقی در انسان هستند. عوامل متابولیکی، مانند لپتین و عوامل رفتاری، مانند سبک زندگی میتوانند بر چاقی و اضافهوزن تأثیر بگذارند [9, 10]. دادههای اپیدمیولوژیک نشان میدهند وزن اضافی یک عامل خطر اصلی برای ایجاد سنگ کیسه صفرا است و چاقی یک عامل مستعدکننده مهم است [4، 11]. بیماری سنگ کیسه صفرا با شیوع بالا در جهان (10 تا 20 درصد)، تقریباً شایع است و عمدتاً در بیمارانی با اضافهوزن رخ میدهد [12]. علت تشکیل سنگ کیسه صفرا درزمینه اضافهوزن و چاقی چندعاملی است که استعداد ژنتیکی، اختلالات متابولیک و تأثیرات محیطی را دربر میگیرد. چاقی شکمی، همانطور که با افزایش نسبت دور کمر به باسن مشخص میشود، بهعنوان یک عامل خطر مستقل برای بیماری سنگ کیسه صفرا شناخته شده است. چاقی مرکزی، بهویژه رسوب چربی احشایی، اختلال عملکرد متابولیک و مقاومت به انسولین را تشدید میکند و ازطریق مکانیسمهایی که شامل تغییر سنتز اسید صفراوی و تحرک کیسه صفرا میشود، باعث تشدید سنگهای صفراوی میشود [13].
یکی از مسیرهای اصلی که چاقی را با تشکیل سنگ کیسه صفرا مرتبط میکند، تغییرات در متابولیسم کلسترول و ترکیب صفرا است. چاقی با افزایش ترشح کلسترول به صفرا همراه با کاهش تحرک کیسه صفرا همراه است که افراد را مستعد اشباع کلسترول و تشکیل سنگهای صفراوی کلسترولی میکند [14]. علاوهبراین هورمونها و سیتوکینهای مشتق از بافت چربی، ازجمله آدیپوکینها و واسطههای التهابی، به اختلال در تنظیم متابولیسم لیپید و پاسخ التهابی در مجاری صفراوی کمک میکنند و پاتوژنز سنگهای صفراوی را تقویت میکنند [15, 16]. ازآنجاییکه شیوع چاقی در جمعیت شمال ایران بالاست و مطالعهای تاکنون ارتباط بین مؤلفههای چاقی و اضافهوزن را با سنگ کیسه صفرا در این جمعیت نسنجیده است، بر آن شدیم تا در مطالعه حال حاضر به بررسی ارتباط بین شاخصهای تنسنجی با سنگ کیسه صفرا در جمعیت کوهورت پرشین گیلان بپردازیم.
روشها
این مطالعه مقطعیتحلیلی برگرفته از مطالعه جمعیت کوهورت پرشین گیلان با 10520 شرکتکننده است [17, 18] که در سال 1403 انجام شد. افراد با سن 35 تا 70 سال که در منطقه تعیینشده سکونت داشتند وارد مطالعه شدهاند و افراد ناشنوا، نابینا، گنگ و یا فلجی که قادر به مراجعه به مرکز کوهورت نبودند، همچنین بیماران با اختلالات شناختی، مانند دمانس و عقبماندگی ذهنی، از مطالعه خارجشدهاند. این مطالعه توسط کمیته اخلاقی دانشگاه علومپزشکی گیلان با کد اخلاق (IR.GUMS.REC.1403.029)، تأیید شد و کلیه افراد برای شرکت در مطالعه رضایت خود را اعلام کرده بودند. اطلاعات جمعیتشناختی و آنتروپومتریک، ازجمله سن، جنسیت، وضعیت تأهل، سطح تحصیلات، شغل، محل سکونت، شاخص ثروت، فعالیت فیزیکی، مصرف سیگار،مصرف قلیان، مصرف مواد مخدر، مصرف الکل، شاخص توده بدنی، نسبت دور کمر به باسن، و نسبت دور کمر به قد ثبت شد. در مطالعه کوهورت شاخصهای تنسنجی شامل، وزن (کیلوگرم)، قد براساس کتابچه راهنمای بررسی ملی بهداشت و تغذیه اندازهگیری شده است. قد توسط دستگاه قدسنج دیواری 206 سکا اندازهگیری شده است. وزن با حداقل پوشش و بدون کفش، با استفاده از ترازوی عقربهای ایستاده 755 سکا اندازهگیری شده است. شاخص توده بدنی که نسبت وزن به مجذور قد است، در اینجا به 4 گروه کموزن (18/5>)، نرمال (24/99-18/50)، اضافهوزن (30-25) و چاق (>30) تقسیم شده است. همچنین دور کمر در سطح ناف و دور باسن از برجستهترین قسمت آن اندازهگیری شده است. اندازهگیری دور کمر و باسن با متر نواری غیرقابلارتجاع انجام شد و سطح نرمال نسبت دور کمر به باسن برای مردان 0/9≥ و برای زنان 0/85≥ درنظر گرفته شد و افراد به 2 گروه غیرچاق و چاق تقسیم شدند. همچنین شاخص نسبت دور کمر به قد براساس تعریف سازمان جهانی بهداشت، براساس 2 گروه 0/5> و 0/5≤ مورد بررسی قرار گرفت [19]. بهعلاوه، در این مطالعه، ابتلا به سنگ کیسه صفرا براساس خوداظهاری افراد (بهصورت بلی، خیر و نمیدانم) از اطلاعات کوهورت استخراج شد.
تحلیل آماری
در ایﻦ ﭘﮋوﻫﺶ ﻣﻘﺎدیﺮ ﻣﺘﻐﯿﺮﻫﺎی ﮐﻤﯽ ﺑﻪﺻﻮرت انحراف معیار و میانگین و ﻣﻘﺎدیﺮ ﻣﺘﻐﯿﺮﻫﺎی ﮐﯿﻔﯽ ﺑﻪﺻﻮرت (درﺻﺪ) ﻓﺮاواﻧﯽ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪ. جهت بررسی ارتباط بین شاخصهای چاقی (بهصورت یک متغیر کیفی) و سنگ کیسه صفرا از آزمون کایدو استفاده شد. ارتباط بین شاخصهای چاقی (بهصورت یک متغیر کمی) و سنگ کیسه صفرا در تحلیلهای تکمتغیره و چندمتغیره به ترتیب با استفاده از رگرسیون لجستیک ساده و رگرسیون لجستیک چندگانه بررسی شد. نتایج این تحلیلها بهصورت نسبت شانس همراه با فواصل اطمینان 95 درصد (CI 95 درصد) ارائه شد. همچنین ﻣﻨﺤﻨﯽ ﻣﺸﺨﺼﻪ ﻋﻤﻠﮑﺮد ﮔﯿﺮﻧﺪه ﺑﺮای به دﺳﺖ آوردن ﺳﻄﺢ زیﺮ ﻣﻨﺤﻨﯽ ﮐﻪ ﻣﻌﯿﺎری ﺑﺮای ارزیﺎﺑﯽ ﻗﺪرت شاخصهای چاقی در ﭘﯿﺶﺑﯿﻨﯽ سنگ کیسه صفرا اﺳﺖ، رسم شد. ﺟﻬﺖ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻧﻘﻄﻪ ﺑﺮش ﺑﻬﯿﻨﻪ از ﺷﺎﺧﺺ J یﻮدن اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﺠﻤﻮع ویﮋﮔﯽ و ﺣﺴﺎﺳﯿﺖ را ﺑﯿﺸﯿﻨﻪ ﻣﯽﮐﻨﺪ. دادهها با استفاده از نرمافزار SPSS نسخه 16 و نرمافزار MedCalc نسخه 19/4/1 مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفت و سطح معنیداری 0/05 در نظر گرفته شد.
یافتهها
مشخصات فردی و بالینی شرکتکنندگان
مشخصات جمعیتشناختی و بالینی شرکتکنندگان در جدول شماره 1 نشان داده شده است.
میانگین سن شرکتکنندگان برابر با 8/90±51/52 سال و 3527 نفر (33/5 درصد) دارای سن بیشتر از 55 سال بودند. از 10520 فرد موردمطالعه، 5633 نفر (53/5 درصد) زن، 9527 نفر (90/6 درصد) ﻣﺘﺄهل، 5739 نفر (54/6 درصد) شاغل و 4613 نفر (43/8 درصد) ساکن شهر بودند. میانگین سالهای تحصیل شرکتکنندگان برابر با 4/52±6/63 سال بود و 1738 نفر (16/5 درصد) از شرکتکنندگان بیسواد، 3312 نفر (31/5 درصد) دارای تحصیلات ابتدایی، 4832 نفر (45/9 درصد) دارای تحصیلات متوسطه یا دیپلم، و 638 نفر (6/1 درصد) دارای تحصیلات دانشگاهی بودند. میانگین شاخص توده بدنی شرکتکنندگان 5/09±28/14 کیلوگرم بر متر مربع بود و 141 نفر (1/3 درصد) از شرکتکنندگان در دسته کموزن، 2746 نفر (26/1 درصد) در دسته نرمال، 4198 نفر (39/9 درصد) در دسته اضافهوزن و 3435 نفر (32/7 درصد) در دسته چاق قرار داشتند. 2584 نفر (24/6 درصد) سیگار، 1515 نفر (14/4 درصد) قلیان، 726 نفر (6/9 درصد) مواد مخدر و 1395 نفر (13/3 درصد) الکل مصرف میکردند.
ارتباط بین شاخصهای چاقی (بهصورت یک متغیر کیفی) و سنگ کیسه صفرا
در کل شرکتکنندگان، شیوع سنگ کیسه صفرا در افراد کموزن ـ نرمال، افراد دارای اضافهوزن و افراد چاق به ترتیب برابر با 1/21، 1/62 و 3/32 درصد بود؛ درمجموع با افزایش شاخص توده بدنی، ابتلا به سنگ کیسه صفرا افزایش یافت (0/001>P). در زنان موردمطالعه، روند تقریباً مشابهی یافت شد (0/001>P)، درحالیکه در مردان ارتباط آماری معنیداری بین شاخص توده بدنی و سنگ کیسه صفرا وجود نداشت (0/477=P). برحسب نسبت دور کمر به باسن، در کل شرکتکنندگان، شیوع سنگ کیسه صفرا در افراد چاق به صورتی معنیدار بالاتر از افراد غیرچاق بود (2/21 درصد نسبت به 0/97 درصد، 0/004=P). برحسب نسبت دور کمر به قد، در کل شرکتکنندگان، شیوع سنگ کیسه صفرا در افراد با نسبت دور کمر به قد بیشتر یا مساوی 0/5 به صورتی معنیدار بالاتر از افراد با نسبت دور کمر به قد کمتر از 0/5 بود (2/20 درصد در مقابل 0/85 درصد، 0/003=P) (جدول شماره 2).
ارتباط بین شاخصهای چاقی (بهصورت یک متغیر کمی) و سنگ کیسه صفرا
در مدل تعدیلنشده، در کل شرکتکنندگان با افزایش شاخص توده بدنی، شانس سنگ کیسه صفرا افزایش یافت (1/10-1/06 :CI 95% و 1/08=OR)؛ بهطوریکه به ازای یک واحد افزایش در شاخص توده بدنی شرکتکنندگان، شانس داشتن سنگ کیسه صفرا در آنها 8 درصد افزایش یافت. این ارتباط پس از تعدیل برای بعضی از متغیرهای جمعیتشناختی نیز معنیدار باقی ماند (1/08-1/03 :CI 95% و 1/05=OR). به تفکیک جنس، در زنان موردمطالعه، ارتباط آماری معنیداری بین شاخص توده بدنی و سنگ کیسه صفرا در تحلیلهای تکمتغیره (1/09-1/03 :CI 95% و 1/06=OR) و چندمتغیره (1/08-1/03 :CI 95% و 1/06=OR) نیز مشاهده شد. درحالیکه در مردان، ارتباط آماری معنیداری بین شاخص توده بدنی و سنگ کیسه صفرا در تحلیلهای تکمتغیره (1/10-0/97 :CI 95% و 1/03=OR) و چندمتغیره (1/11-0/97 :CI 95% و 1/04=OR) وجود نداشت (جدول شماره 3).
در مدل تعدیلنشده، در کل شرکتکنندگان، با افزایش نسبت دور کمر به باسن شانس سنگ کیسه صفرا افزایش یافت (1/74-1/23 :CI 95% و 1/46=OR)، بهطوریکه به ازای 0/1 واحد افزایش در نسبت دور کمر به باسن شرکتکنندگان، شانس داشتن سنگ کیسه صفرا در آنها 46 درصد افزایش یافت. در مدل تعدیلشده، با افزایش نسبت دور کمر به باسن شانس داشتن سنگ کیسه صفرا افزایش یافت (1/49-0/98 :CI 95% و 1/21=OR)، اگرچه این ارتباط ازنظر آماری معنیدار نبود (0/077=P). نتایج تقریباً یکسانی در زنان موردمطالعه در تحلیلهای تکمتغیره (0/009=P و 1/61-1/07 :CI 95% و 1/31=OR) و چندمتغیره (0/065=P و 1/58-0/99 :CI 95% و 1/25=OR) یافت شد.
در مردان، ارتباط آماری معنیداری بین نسبت دور کمر به باسن و سنگ کیسه صفرا در تحلیلهای تکمتغیره (0/284=P و 1/92-0/83 :CI 95% و 1/26=OR) و چندمتغیره (0/661=P و 1/83-0/68 :CI 95% و 1/12=OR) وجود نداشت (جدول شماره 3).
در مدل تعدیلنشده، در کل شرکتکنندگان، با افزایش نسبت دور کمر به قد شانس سنگ کیسه صفرا افزایش یافت (2/04-1/56 :CI 95% و 1/78=OR)، بهطوریکه به ازای 0/1 واحد افزایش در نسبت دور کمر به قد شرکتکنندگان، شانس داشتن سنگ کیسه صفرا در آنها 78 درصد افزایش یافت. این ارتباط پس از تعدیل برای بعضی از متغیرهای جمعیتشناختی نیز معنیدار باقی ماند (1/73-1/22 :CI 95% و 1/45=OR). در زنان، ارتباط آماری معنیداری بین نسبت دور کمر به قد و سنگ کیسه صفرا در تحلیلهای تکمتغیره (1/84-1/28 :CI 95% و 1/54=OR) و چندمتغیره (1/79-1/23 :CI 95% و 1/48=OR) نیز مشاهده شد. در مردان، در مدل تعدیلنشده، با افزایش نسبت دور کمر به قد شانس داشتن سنگ کیسه صفرا افزایش یافت (2/26-0/98 :CI 95% و 1/49=OR)، اگرچه این ارتباط ازنظر آماری معنیدار نبود (0/065=P). پس از تعدیل برای متغیرهای جمعیتشناختی، ارتباط معنیداری بین نسبت دور کمر به قد و سنگ کیسه صفرا در مردان وجود نداشت (0/168=P و 2/14-0/88 :CI 95% و 1/37=OR) (جدول شماره 3).
قدرت شاخصهای چاقی در تشخیص سنگ کیسه صفرا
سطح زیر منحنی که بیانگر توانایی شاخصهای چاقی در تشخیص سنگ کیسه صفرا است، برای شاخصهای شاخص توده بدنی، نسبت دور کمر به باسن و نسبت دور کمر به قد در کل شرکتکنندگان به ترتیب برابر با 0/630 (0/639-0/621 :CI 95%)، 0/598 (0/608-0/589 :CI 95%) و 0/672 (0/681-0/663 :CI 95%) بود. نقطه برش براساس شاخص J یودن برای شاخص توده بدنی برابر با 29/48 (حساسیت: 57/6 و ویژگی: 63/7)، برای شاخص نسبت دور کمر به باسن برابر با 0/96 (حساسیت: 67/3 و ویژگی: 51/3) و برای شاخص نسبت دور کمر به قد برابر با 0/61 (حساسیت: 76/0 و ویژگی: 51/7) بود باتوجهبه روش دلونگ و همکاران، قدرت شاخص نسبت دور کمر به قد به صورتی معنیدار بالاتر از شاخصهای توده بدنی و نسبت دور کمر به باسن بود (به ترتیب، 0/001>P و 0/001>P). همچنین، نتایج به تفکیک جنس در جدول شماره 4 ارائه شده است.
درمجموع، مقادیر سطح زیر منحنی برای تمامی شاخصها در زنان بالاتر از مردان بود (تصویر شماره 1).
اضافه وزن و چاقی به یکی از چالشهای مهم سلامت عمومی در سطح جهان تبدیل شده است و پیامدهای عمیقی بر جنبههای مختلف سلامت و رفاه داشته است [1]. ارتباط بین چاقی و اضافهوزن با بررسی شاخص توده بدنی و نسبت دور کمر به باسن مشخص میشود. اضافهوزن و چاقی باعث ایجاد بیماریهای قلبی و عروقی، فشار خون، دیابت و اختلالات کبدی و صفراوی میشود که در مطالعات مختلف گزارش شده است [2–4]. شیوع اضافهوزن و چاقی در سراسر جهان در چند دهه گذشته بهطور چشمگیری افزایش یافته و تحت تأثیر عوامل اجتماعیاقتصادی، هنجارهای فرهنگی و الگوهای غذایی در مناطق و جمعیتهای مختلف، دارای شیوع متفاوتی است [5]. شیوع اضافهوزن در بسیاری از کشورهای غربی، جایی که سبک زندگی کمتحرک و رژیمهای غذایی پرکالری رواج دارد، بهموازات افزایش بروز بیماریهای مرتبط، افزایش یافته است. بااینحال شیوع چاقی به کشورهای مرفه محدود نمیشود، زیرا اقتصادهای نوظهور بهسرعت شهرنشینی و عادات غذایی را تغییر داده که منجر به افزایش بار اختلالات مرتبط با چاقی شده است [6]. مطالعات قبلی چاقی را بهعنوان یک مشکل سلامتی در ایران معرفی کردهاند. سومین نظارت ملی بر عوامل خطر بیماریهای غیرقابلانتقال در ایران نشان داد شیوع کلی چاقی حدود 22/3 درصد است. شیوع اضافهوزن و چاقی در شمال ایران به ترتیب 29/9 و 22/5 درصد گزارش شده است. مطالعات نشان دادند چاقی در بانوان و ساکنان شهر بسیار رایجتر است [7, 8].
علت چاقی بهصورت جهانی پیچیده و چندعاملی است. عوامل خطر مختلفی وجود دارند که مسئول افزایش وزن و چاقی در انسان هستند. عوامل متابولیکی، مانند لپتین و عوامل رفتاری، مانند سبک زندگی میتوانند بر چاقی و اضافهوزن تأثیر بگذارند [9, 10]. دادههای اپیدمیولوژیک نشان میدهند وزن اضافی یک عامل خطر اصلی برای ایجاد سنگ کیسه صفرا است و چاقی یک عامل مستعدکننده مهم است [4، 11]. بیماری سنگ کیسه صفرا با شیوع بالا در جهان (10 تا 20 درصد)، تقریباً شایع است و عمدتاً در بیمارانی با اضافهوزن رخ میدهد [12]. علت تشکیل سنگ کیسه صفرا درزمینه اضافهوزن و چاقی چندعاملی است که استعداد ژنتیکی، اختلالات متابولیک و تأثیرات محیطی را دربر میگیرد. چاقی شکمی، همانطور که با افزایش نسبت دور کمر به باسن مشخص میشود، بهعنوان یک عامل خطر مستقل برای بیماری سنگ کیسه صفرا شناخته شده است. چاقی مرکزی، بهویژه رسوب چربی احشایی، اختلال عملکرد متابولیک و مقاومت به انسولین را تشدید میکند و ازطریق مکانیسمهایی که شامل تغییر سنتز اسید صفراوی و تحرک کیسه صفرا میشود، باعث تشدید سنگهای صفراوی میشود [13].
یکی از مسیرهای اصلی که چاقی را با تشکیل سنگ کیسه صفرا مرتبط میکند، تغییرات در متابولیسم کلسترول و ترکیب صفرا است. چاقی با افزایش ترشح کلسترول به صفرا همراه با کاهش تحرک کیسه صفرا همراه است که افراد را مستعد اشباع کلسترول و تشکیل سنگهای صفراوی کلسترولی میکند [14]. علاوهبراین هورمونها و سیتوکینهای مشتق از بافت چربی، ازجمله آدیپوکینها و واسطههای التهابی، به اختلال در تنظیم متابولیسم لیپید و پاسخ التهابی در مجاری صفراوی کمک میکنند و پاتوژنز سنگهای صفراوی را تقویت میکنند [15, 16]. ازآنجاییکه شیوع چاقی در جمعیت شمال ایران بالاست و مطالعهای تاکنون ارتباط بین مؤلفههای چاقی و اضافهوزن را با سنگ کیسه صفرا در این جمعیت نسنجیده است، بر آن شدیم تا در مطالعه حال حاضر به بررسی ارتباط بین شاخصهای تنسنجی با سنگ کیسه صفرا در جمعیت کوهورت پرشین گیلان بپردازیم.
روشها
این مطالعه مقطعیتحلیلی برگرفته از مطالعه جمعیت کوهورت پرشین گیلان با 10520 شرکتکننده است [17, 18] که در سال 1403 انجام شد. افراد با سن 35 تا 70 سال که در منطقه تعیینشده سکونت داشتند وارد مطالعه شدهاند و افراد ناشنوا، نابینا، گنگ و یا فلجی که قادر به مراجعه به مرکز کوهورت نبودند، همچنین بیماران با اختلالات شناختی، مانند دمانس و عقبماندگی ذهنی، از مطالعه خارجشدهاند. این مطالعه توسط کمیته اخلاقی دانشگاه علومپزشکی گیلان با کد اخلاق (IR.GUMS.REC.1403.029)، تأیید شد و کلیه افراد برای شرکت در مطالعه رضایت خود را اعلام کرده بودند. اطلاعات جمعیتشناختی و آنتروپومتریک، ازجمله سن، جنسیت، وضعیت تأهل، سطح تحصیلات، شغل، محل سکونت، شاخص ثروت، فعالیت فیزیکی، مصرف سیگار،مصرف قلیان، مصرف مواد مخدر، مصرف الکل، شاخص توده بدنی، نسبت دور کمر به باسن، و نسبت دور کمر به قد ثبت شد. در مطالعه کوهورت شاخصهای تنسنجی شامل، وزن (کیلوگرم)، قد براساس کتابچه راهنمای بررسی ملی بهداشت و تغذیه اندازهگیری شده است. قد توسط دستگاه قدسنج دیواری 206 سکا اندازهگیری شده است. وزن با حداقل پوشش و بدون کفش، با استفاده از ترازوی عقربهای ایستاده 755 سکا اندازهگیری شده است. شاخص توده بدنی که نسبت وزن به مجذور قد است، در اینجا به 4 گروه کموزن (18/5>)، نرمال (24/99-18/50)، اضافهوزن (30-25) و چاق (>30) تقسیم شده است. همچنین دور کمر در سطح ناف و دور باسن از برجستهترین قسمت آن اندازهگیری شده است. اندازهگیری دور کمر و باسن با متر نواری غیرقابلارتجاع انجام شد و سطح نرمال نسبت دور کمر به باسن برای مردان 0/9≥ و برای زنان 0/85≥ درنظر گرفته شد و افراد به 2 گروه غیرچاق و چاق تقسیم شدند. همچنین شاخص نسبت دور کمر به قد براساس تعریف سازمان جهانی بهداشت، براساس 2 گروه 0/5> و 0/5≤ مورد بررسی قرار گرفت [19]. بهعلاوه، در این مطالعه، ابتلا به سنگ کیسه صفرا براساس خوداظهاری افراد (بهصورت بلی، خیر و نمیدانم) از اطلاعات کوهورت استخراج شد.
تحلیل آماری
در ایﻦ ﭘﮋوﻫﺶ ﻣﻘﺎدیﺮ ﻣﺘﻐﯿﺮﻫﺎی ﮐﻤﯽ ﺑﻪﺻﻮرت انحراف معیار و میانگین و ﻣﻘﺎدیﺮ ﻣﺘﻐﯿﺮﻫﺎی ﮐﯿﻔﯽ ﺑﻪﺻﻮرت (درﺻﺪ) ﻓﺮاواﻧﯽ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪ. جهت بررسی ارتباط بین شاخصهای چاقی (بهصورت یک متغیر کیفی) و سنگ کیسه صفرا از آزمون کایدو استفاده شد. ارتباط بین شاخصهای چاقی (بهصورت یک متغیر کمی) و سنگ کیسه صفرا در تحلیلهای تکمتغیره و چندمتغیره به ترتیب با استفاده از رگرسیون لجستیک ساده و رگرسیون لجستیک چندگانه بررسی شد. نتایج این تحلیلها بهصورت نسبت شانس همراه با فواصل اطمینان 95 درصد (CI 95 درصد) ارائه شد. همچنین ﻣﻨﺤﻨﯽ ﻣﺸﺨﺼﻪ ﻋﻤﻠﮑﺮد ﮔﯿﺮﻧﺪه ﺑﺮای به دﺳﺖ آوردن ﺳﻄﺢ زیﺮ ﻣﻨﺤﻨﯽ ﮐﻪ ﻣﻌﯿﺎری ﺑﺮای ارزیﺎﺑﯽ ﻗﺪرت شاخصهای چاقی در ﭘﯿﺶﺑﯿﻨﯽ سنگ کیسه صفرا اﺳﺖ، رسم شد. ﺟﻬﺖ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻧﻘﻄﻪ ﺑﺮش ﺑﻬﯿﻨﻪ از ﺷﺎﺧﺺ J یﻮدن اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﺠﻤﻮع ویﮋﮔﯽ و ﺣﺴﺎﺳﯿﺖ را ﺑﯿﺸﯿﻨﻪ ﻣﯽﮐﻨﺪ. دادهها با استفاده از نرمافزار SPSS نسخه 16 و نرمافزار MedCalc نسخه 19/4/1 مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفت و سطح معنیداری 0/05 در نظر گرفته شد.
یافتهها
مشخصات فردی و بالینی شرکتکنندگان
مشخصات جمعیتشناختی و بالینی شرکتکنندگان در جدول شماره 1 نشان داده شده است.
میانگین سن شرکتکنندگان برابر با 8/90±51/52 سال و 3527 نفر (33/5 درصد) دارای سن بیشتر از 55 سال بودند. از 10520 فرد موردمطالعه، 5633 نفر (53/5 درصد) زن، 9527 نفر (90/6 درصد) ﻣﺘﺄهل، 5739 نفر (54/6 درصد) شاغل و 4613 نفر (43/8 درصد) ساکن شهر بودند. میانگین سالهای تحصیل شرکتکنندگان برابر با 4/52±6/63 سال بود و 1738 نفر (16/5 درصد) از شرکتکنندگان بیسواد، 3312 نفر (31/5 درصد) دارای تحصیلات ابتدایی، 4832 نفر (45/9 درصد) دارای تحصیلات متوسطه یا دیپلم، و 638 نفر (6/1 درصد) دارای تحصیلات دانشگاهی بودند. میانگین شاخص توده بدنی شرکتکنندگان 5/09±28/14 کیلوگرم بر متر مربع بود و 141 نفر (1/3 درصد) از شرکتکنندگان در دسته کموزن، 2746 نفر (26/1 درصد) در دسته نرمال، 4198 نفر (39/9 درصد) در دسته اضافهوزن و 3435 نفر (32/7 درصد) در دسته چاق قرار داشتند. 2584 نفر (24/6 درصد) سیگار، 1515 نفر (14/4 درصد) قلیان، 726 نفر (6/9 درصد) مواد مخدر و 1395 نفر (13/3 درصد) الکل مصرف میکردند.
ارتباط بین شاخصهای چاقی (بهصورت یک متغیر کیفی) و سنگ کیسه صفرا
در کل شرکتکنندگان، شیوع سنگ کیسه صفرا در افراد کموزن ـ نرمال، افراد دارای اضافهوزن و افراد چاق به ترتیب برابر با 1/21، 1/62 و 3/32 درصد بود؛ درمجموع با افزایش شاخص توده بدنی، ابتلا به سنگ کیسه صفرا افزایش یافت (0/001>P). در زنان موردمطالعه، روند تقریباً مشابهی یافت شد (0/001>P)، درحالیکه در مردان ارتباط آماری معنیداری بین شاخص توده بدنی و سنگ کیسه صفرا وجود نداشت (0/477=P). برحسب نسبت دور کمر به باسن، در کل شرکتکنندگان، شیوع سنگ کیسه صفرا در افراد چاق به صورتی معنیدار بالاتر از افراد غیرچاق بود (2/21 درصد نسبت به 0/97 درصد، 0/004=P). برحسب نسبت دور کمر به قد، در کل شرکتکنندگان، شیوع سنگ کیسه صفرا در افراد با نسبت دور کمر به قد بیشتر یا مساوی 0/5 به صورتی معنیدار بالاتر از افراد با نسبت دور کمر به قد کمتر از 0/5 بود (2/20 درصد در مقابل 0/85 درصد، 0/003=P) (جدول شماره 2).
ارتباط بین شاخصهای چاقی (بهصورت یک متغیر کمی) و سنگ کیسه صفرا
در مدل تعدیلنشده، در کل شرکتکنندگان با افزایش شاخص توده بدنی، شانس سنگ کیسه صفرا افزایش یافت (1/10-1/06 :CI 95% و 1/08=OR)؛ بهطوریکه به ازای یک واحد افزایش در شاخص توده بدنی شرکتکنندگان، شانس داشتن سنگ کیسه صفرا در آنها 8 درصد افزایش یافت. این ارتباط پس از تعدیل برای بعضی از متغیرهای جمعیتشناختی نیز معنیدار باقی ماند (1/08-1/03 :CI 95% و 1/05=OR). به تفکیک جنس، در زنان موردمطالعه، ارتباط آماری معنیداری بین شاخص توده بدنی و سنگ کیسه صفرا در تحلیلهای تکمتغیره (1/09-1/03 :CI 95% و 1/06=OR) و چندمتغیره (1/08-1/03 :CI 95% و 1/06=OR) نیز مشاهده شد. درحالیکه در مردان، ارتباط آماری معنیداری بین شاخص توده بدنی و سنگ کیسه صفرا در تحلیلهای تکمتغیره (1/10-0/97 :CI 95% و 1/03=OR) و چندمتغیره (1/11-0/97 :CI 95% و 1/04=OR) وجود نداشت (جدول شماره 3).
در مدل تعدیلنشده، در کل شرکتکنندگان، با افزایش نسبت دور کمر به باسن شانس سنگ کیسه صفرا افزایش یافت (1/74-1/23 :CI 95% و 1/46=OR)، بهطوریکه به ازای 0/1 واحد افزایش در نسبت دور کمر به باسن شرکتکنندگان، شانس داشتن سنگ کیسه صفرا در آنها 46 درصد افزایش یافت. در مدل تعدیلشده، با افزایش نسبت دور کمر به باسن شانس داشتن سنگ کیسه صفرا افزایش یافت (1/49-0/98 :CI 95% و 1/21=OR)، اگرچه این ارتباط ازنظر آماری معنیدار نبود (0/077=P). نتایج تقریباً یکسانی در زنان موردمطالعه در تحلیلهای تکمتغیره (0/009=P و 1/61-1/07 :CI 95% و 1/31=OR) و چندمتغیره (0/065=P و 1/58-0/99 :CI 95% و 1/25=OR) یافت شد.
در مردان، ارتباط آماری معنیداری بین نسبت دور کمر به باسن و سنگ کیسه صفرا در تحلیلهای تکمتغیره (0/284=P و 1/92-0/83 :CI 95% و 1/26=OR) و چندمتغیره (0/661=P و 1/83-0/68 :CI 95% و 1/12=OR) وجود نداشت (جدول شماره 3).
در مدل تعدیلنشده، در کل شرکتکنندگان، با افزایش نسبت دور کمر به قد شانس سنگ کیسه صفرا افزایش یافت (2/04-1/56 :CI 95% و 1/78=OR)، بهطوریکه به ازای 0/1 واحد افزایش در نسبت دور کمر به قد شرکتکنندگان، شانس داشتن سنگ کیسه صفرا در آنها 78 درصد افزایش یافت. این ارتباط پس از تعدیل برای بعضی از متغیرهای جمعیتشناختی نیز معنیدار باقی ماند (1/73-1/22 :CI 95% و 1/45=OR). در زنان، ارتباط آماری معنیداری بین نسبت دور کمر به قد و سنگ کیسه صفرا در تحلیلهای تکمتغیره (1/84-1/28 :CI 95% و 1/54=OR) و چندمتغیره (1/79-1/23 :CI 95% و 1/48=OR) نیز مشاهده شد. در مردان، در مدل تعدیلنشده، با افزایش نسبت دور کمر به قد شانس داشتن سنگ کیسه صفرا افزایش یافت (2/26-0/98 :CI 95% و 1/49=OR)، اگرچه این ارتباط ازنظر آماری معنیدار نبود (0/065=P). پس از تعدیل برای متغیرهای جمعیتشناختی، ارتباط معنیداری بین نسبت دور کمر به قد و سنگ کیسه صفرا در مردان وجود نداشت (0/168=P و 2/14-0/88 :CI 95% و 1/37=OR) (جدول شماره 3).
قدرت شاخصهای چاقی در تشخیص سنگ کیسه صفرا
سطح زیر منحنی که بیانگر توانایی شاخصهای چاقی در تشخیص سنگ کیسه صفرا است، برای شاخصهای شاخص توده بدنی، نسبت دور کمر به باسن و نسبت دور کمر به قد در کل شرکتکنندگان به ترتیب برابر با 0/630 (0/639-0/621 :CI 95%)، 0/598 (0/608-0/589 :CI 95%) و 0/672 (0/681-0/663 :CI 95%) بود. نقطه برش براساس شاخص J یودن برای شاخص توده بدنی برابر با 29/48 (حساسیت: 57/6 و ویژگی: 63/7)، برای شاخص نسبت دور کمر به باسن برابر با 0/96 (حساسیت: 67/3 و ویژگی: 51/3) و برای شاخص نسبت دور کمر به قد برابر با 0/61 (حساسیت: 76/0 و ویژگی: 51/7) بود باتوجهبه روش دلونگ و همکاران، قدرت شاخص نسبت دور کمر به قد به صورتی معنیدار بالاتر از شاخصهای توده بدنی و نسبت دور کمر به باسن بود (به ترتیب، 0/001>P و 0/001>P). همچنین، نتایج به تفکیک جنس در جدول شماره 4 ارائه شده است.
درمجموع، مقادیر سطح زیر منحنی برای تمامی شاخصها در زنان بالاتر از مردان بود (تصویر شماره 1).
بحث
مطالعات نشان دادهاند چاقی در ایران بهعنوان یک مشکل مرتبط با سلامتی است و درصد جمعیتی که با این مشکل روبهرو هستند، در حال افزایش است. از طرفی، سنگ کیسه صفرا یک بیماری خوشخیم گوارشی شایع است که 10 تا 15 درصد از بزرگسالان در سراسر جهان را تحت تأثیر قرار میدهد و این شیوع در جمعیتهای چاق بالاتر است [14]. هدف این مطالعه، بررسی وضعیت چاقی و عوامل خطر مرتبط با آن در جمعیت کوهورت گیلان است که یافتهها نشان داد، تقریباً 40 درصد از افراد موردمطالعه دارای اضافهوزن و 33 درصد چاق بودند که فراوانی زنان بهطور چشمگیری بیشتر از مردان بود. همچنین شیوع سنگ کیسه صفرا در افراد با اضافهوزن 1/62 درصد و در افزاد چاق 3/32 درصد بود. مؤلفههای بدنسنجی شامل شاخص توده بدنی، نسبت دور کمر به باسن و نسبت دور کمر به قد در زنان بالاتر از مردان بود و ریسک سنگ کیسه صفرا با افزایش تمامی مؤلفههای ذکرشده افزایش یافت. در مطالعه سو و همکاران گزارش شد که افراد با فنوتیپهای نابهنجار متابولیکی به تعداد بیشتری ابتلا به سنگ کیسه صفرا نسبت به فنوتیپهای سالم متابولیکی دارند. نتایج این مطالعه نشان داد ارتباط بین سنگ کیسه صفرا و سندرم متابولیک و چاقی در افراد جوانتر (زیر 50 سال) بهطور چشمگیری بالاتر است [20]. نتیجه مطالعه بهاگاوانو و واناهال نشان داد چاقی یک ارتباط قوی با بیماری سنگ کیسه صفرا داشت. همچنین در بین بیماران موردمطالعه، 66 درصد از آنها شاخص توده بدنی بالاتر از حد طبیعی داشتهاند و در 68 درصد از آنها نسبت دور کمر به قد بالاتر از حد طبیعی بود که نشاندهنده یک ارتباط قوی با چاقی است [21]. در مطالعه دیگری، لیو و همکاران نشان دادند که شاخص توده بدنی بالاتر و نسبت دور کمر به قد بهطور قابلملاحظهای با خطر بیشتر سنگ کیسه صفرا در هر دو جنس مرد و زن مرتبط بود و در زنان، نسبت خطر بالاتر بود [13]. انواع مختلف چاقی و همچنین توزیع چربی شکمی بین مردان و زنان ممکن است این اختلاف را توضیح دهد [22]. لیم و همکاران در مطالعه خود نشان دادند در زنان، داشتن شاخص توده بدنی بالا و استعداد ژنتیکی بالا باعث افزایش 5/55 برابر خطر بروز سنگ کیسه صفرا نسبت به افرادی که شاخص توده بدنی پایین و امتیاز ژنتیکی پایین دارند، میشود. در مردان، این ارتباط کمتر است و به اندازه 1/65 برابر گزارش شد [23]. در مطالعه ما در زنان ارتباط آماری معنیداری بین شاخص توده بدنی و نسبت دور کمر به باسن با سنگ کیسه صفرا گزارش شد، ولی این ارتباط در مردان معنیدار نبود.
این فرضیه که زنان مستعد ابتلا به سنگ کیسه صفرا هستند، براساس توانایی بالقوه استروژن برای افزایش غلظت کلسترول در صفرا و افزایش احتمال تشکیل سنگ کیسه صفراست [24]. بااینحال، مطالعه هسو و همکاران نشان داد سنگ کیسه صفرا در بین مردان کمی بیشتر از زنان است. استرینگر و همکاران گزارش کردند شیوع انواع مختلف سنگهای صفراوی در جمعیتهای آسیایی متفاوت است و فقط برخی از آنها با چاقی مرتبط است [25]. بنابراین بررسی تأثیر متقابل عوامل خطر مختلف برای سنگ کیسه صفرا، ممکن است به چگونگی توزیع متفاوت سنگ کیسه صفرا بین جنسیتها در جمعیت آسیایی در مقایسه با سایر جمعیتها کمک کند. گریگورووا در مطالعه مروری خود به بررسی میکروبیوتای روده در افراد پرداخت و بیماری سنگ کیسه صفرا، چاقی و نسبت فیرمیکوتها / باکتروئیدتها بهعنوان یک نشانگر زیستی احتمالی دیسبیوز روده را مورد بررسی قرار داد. او گزارش کرد چاقی با افزایش نسبت فیرمیکوتها / باکتروئیدتها در میکروبیوتای روده مرتبط است و بروز سنگ کیسه صفرا ممکن است با دیسبیوز روده مرتبط باشد. او همچنین تفاوتهایی در میکروبیوتای روده بین زنان و مردان گزارش کرد [26]. مطالعات دیگری نیز تفاوت پراکندگی ماکروبیوم را در زنان و مردان نشان دادند [27, 28]. جمعیت این میکروبیوتا تأثیر بسزایی در روند چاقی و بیماریهای مرتبط با آن دارد [26، 29].
مؤلفه شاخص توده بدنی ممکن است معیار کاملی برای سنجش چاقی نباشد، بهویژه در افراد مسن، زیرا تفاوتی بین چربی و توده لاغر بدن وجود ندارد. بنابراین هنگام بررسی رابطه بین چاقی و سنگ کیسه صفرا، توجه به چاقی شکمی مهم است [13، 30]. شواهد نشان دادند نسبت دور کمر به قد پیشبینیکننده بهتری برای بیماریهای متابولیک است [31]. در مطالعه ما قدرت شاخص نسبت دور کمر به قد بهصورت معنیداری در پیشبینی سنگ کیسه صفرا بالاتر از شاخصهای شاخص توده بدنی و نسبت دور کمر به باسن بود. لیو و همکاران گزارش کردند در مردان نسبت دور کمر و شاخص توده بدنی بهعنوان بهترین پیشبینیکننده به حساب میآید، درحالیکه در زنان شاخص توده بدنی و نسبت دور کمر به قد بهترین پیشبینیکننده سنگ کیسه صفرا بود [13]. رادمرد و همکاران بیان کردند بهترین شاخصهای آنتروپومتریک برای تعیین خطر سنگ کیسه صفرا ممکن است براساس جنسیت متفاوت باشد. در مردان، نسبت دور کمر به باسن ممکن است تنها شاخص ترجیحی برای تخمین خطر سنگ کیسه صفرا باشد. درحالیکه نسبت دور کمر به قد، نسبت دور کمر به باسن، ضخامت بافت چربی احشایی و شاخص توده بدنی با خطر سنگ کیسه صفرا در زنان مرتبط هستند، اگرچه نسبت دور کمر به قد ممکن است این خطر را بهتر توضیح دهد [4]. یک مطالعه درباره زنان چینی نشان داد هر دو شاخص توده بدنی و نسبت دور کمر به باسن با سنگ کیسه صفرا مرتبط هستند. آنها تنها شاخص توده بدنی و نسبت دور کمر به باسن را بهعنوان نشانگرهای اضافهوزن کلی و اضافهوزن مرکزی ارزیابی کردند [32]. مشابه شواهد، در مطالعه حاضر نشان داده شد نسبت دور کمر به قد، نسبت دور کمر به باسن و شاخص توده بدنی به ترتیب به اندازه 78، 46 و 8 درصد شانس سنگ کیسه صفرا را در جمعیت بزرگسالان بالا میبرد و اینها شاخصهای مناسبی برای بررسی وضعیت بیماری در افراد دارای اضافهوزن و چاق هستند. مطالعه حاضر، نتایج ارزشمندی درزمینه ارتباط بین شاخصهای بدنسنجی و سنگ کیسه صفرا ارائه داد و پیشنهاد میشود در مطالعات آینده بر روی ردههای سنی متفاوت، در نظر گرفتن پروفایل چربی و همچنین در مدلهای همراه با بیماریهای زمینهای، این ارتباط بررسی شود.
نتیجهگیری
براساس نتایج این مطالعه، افراد چاق بیشترین شیوع سنگ کیسه صفرا را نشان دادند و با افزایش شاخص توده بدنی، نسبت دور کمر به باسن و نسبت دور کمر به قد شانس ابتلابه سنگ کیسه صفرا افزایش یافت که بیانگر تأثیر افزایش وزن و چاقی بر خطر ابتلا به مشکلات جسمی و سلامتی است. همچنین برای پیشبینی ریسک ابتلا به سنگ کیسه صفرا، قدرت شاخص نسبت دور کمر به قد بالاتر از شاخصهای شاخص توده بدنی و نسبت دور کمر به باسن نشان داده شد. این نتایج نشان میدهند حفظ وزن سالم و کنترل اضافهوزن و چاقی میتواند به پیشگیری از مشکلات جسمی و سلامتی مرتبط با سنگ کیسه صفرا کمک کند. بااینحال برای ارزیابی دقیقتر تأثیر شاخص توده بدنی، نسبت دور کمر به باسن و نسبت دور کمر به قد بر روی مشکلات جسمی و سلامتی، نیاز به تحقیقات بیشتر و بررسی عوامل دیگر مرتبط با این مشکلات وجود دارد.
ملاحظات اخلاقی
پیروی از اصول اخلاق پژوهش
این مطالعه در کمیته اخلاق در پژوهش دانشگاه علومپزشکی گیلان با شناسه اخلاق IR.GUMS.REC.1403.029 تصویب شد.
حامی مالی
این مطالعه تحت حمایت مالی هیچ سازمان و مؤسسهای نبوده است.
مشارکت نویسندگان
مفهومسازی، روششناسی، منابع، سرپرستی و نگارش: احمد علیزاده، فرحناز جوکار، و فریبرز منصور قناعی؛ تأمین مالی، تحقیق: تمام نویسندگان.
تعارض منافع
بنابر اظهار نویسندگان این مقاله تعارض منافع ندارد.
تشکر و قدردانی
بدینوسیله از همکاری کلیه کارکنان مرکز تحقیقات بیماریهای گوارش و کبد رشت کمال تشکر را داریم.
References
1.Koliaki C, Dalamaga M, Liatis S. Update on the obesity epidemic: After the sudden rise, is the upward trajectory beginning to flatten? Current Obesity Reports. 2023; 12(4):514-27. [DOI:10.1007/s13679-023-00533-0] [PMID] [PMCID]
2.Alghnam S, Alessy SA, Bosaad M, Alzahrani S, Al Alwan II, Alqarni A, et al. The association between obesity and chronic conditions: Results from a large electronic health records system in Saudi Arabia. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2021; 18(23):12361. [DOI:10.3390/ijerph182312361] [PMID] [PMCID]
3.Zhang J, Chen L, Shen K, Zhang J, Zhu Y, Qiao Q, et al. Association between metabolically healthy overweight/obesity and gallstones in Chinese adults. Nutrition & Metabolism. 2023; 20(1):1-9. [DOI:10.1186/s12986-022-00723-y] [PMID]
4.Radmard AR, Merat S, Kooraki S, Ashraf M, Keshtkar A, Sharafkhah M, et al. Gallstone disease and obesity: A population-based study on abdominal fat distribution and gender differences. Annals of Hepatology. 2015; 14(5):702-9. [PMID]
5.Blüher M. Obesity: Global epidemiology and pathogenesis. Nature Reviews. Endocrinology. 2019; 15(5):288-98. [DOI:10.1038/s41574-019-0176-8] [PMID]
6.Boutari C, Mantzoros CS. A 2022 update on the epidemiology of obesity and a call to action: as its twin COVID-19 pandemic appears to be receding, the obesity and dysmetabolism pandemic continues to rage on. Metabolism. 2022; 133:155217. [DOI:10.1016/j.metabol.2022.155217] [PMID] [PMCID]
7.Esteghamati A, Meysamie A, Khalilzadeh O, Rashidi A, Haghazali M, Asgari F, et al. Third national Surveillance of Risk Factors of Non-Communicable Diseases (SuRFNCD-2007) in Iran: Methods and results on prevalence of diabetes, hypertension, obesity, central obesity, and dyslipidemia. BMC Public Health. 2009; 9:167. [DOI:10.1186/1471-2458-9-167] [PMID] [PMCID]
8.Veghari G, Sedaghat M, Joshaghani H, Hoseini A, Niknezhad F, Angizeh A, et al. The prevalence of obesity and its related risk factor in the north of Iran in 2006. Journal of Research in Health Sciences. 2023; 10(2):116-21. [Link]
9.Myers MG Jr, Leibel RL, Seeley RJ, Schwartz MW. Obesity and leptin resistance: Distinguishing cause from effect. Trends in Endocrinology and Metabolism. 2010; 21(11):643-51. [DOI:10.1016/j.tem.2010.08.002] [PMID] [PMCID]
10.Lin X, Li H. Obesity: Epidemiology, Pathophysiology, and Therapeutics. Frontiers in Endocrinology. 2021; 12:706978. [DOI:10.3389/fendo.2021.706978] [PMID] [PMCID]
11.Chou TS, Lin CL, Chen LW, Hu CC, Chang JJ, Yen CL, et al. Waist-to-height ratio for the prediction of gallstone disease among different obesity indicators. Obesity Science & Practice. 2023; 9(1):30-41. [DOI:10.1002/osp4.650] [PMID] [PMCID]
12.Kim HS, Cho SK, Kim CS, Park JS. Big data and analysis of risk factors for gallbladder disease in the young generation of Korea. Plos One. 2019; 14(2):e0211480. [DOI:10.1371/journal.pone.0211480] [PMID] [PMCID]
13.Liu T, Wang W, Ji Y, Wang Y, Liu X, Cao L, et al. Association between different combination of measures for obesity and new-onset gallstone disease. Plos One. 2018; 13(5):e0196457. [DOI:10.1371/journal.pone.0196457] [PMID] [PMCID]
14.Di Ciaula A, Wang DQH, Portincasa P. An update on the pathogenesis of cholesterol gallstone disease. Current Opinion In Gastroenterology. 2018; 34(2):71-80. [DOI:10.1097/MOG.0000000000000423] [PMID] [PMCID]
15.Chang ML, Yang Z, Yang SS. Roles of adipokines in digestive diseases: Markers of inflammation, metabolic alteration and disease progression. International Journal of Molecular Sciences. 2020; 21(21):8308. [DOI:10.3390/ijms21218308] [PMID] [PMCID]
16.Wang SN, Yeh YT, Wang ST, Chuang SC, Wang CL, Yu ML, et al. Visfatin-a proinflammatory adipokine-in gallstone disease. American Journal of Surgery. 2010; 199(4):459-65. [DOI:10.1016/j.amjsurg.2009.01.014] [PMID]
17.Mansour-Ghanaei F, Joukar F, Naghipour MR, Sepanlou SG, Poustchi H, Mojtahedi K, et al. The Persian Guilan cohort study (PGCS). Archives of Iranian Medicine. 2019; 22(1):39-45. [PMID]
18.Poustchi H, Eghtesad S, Kamangar F, Etemadi A, Keshtkar AA, Hekmatdoost A, et al. Prospective epidemiological research studies in Iran (the Persian cohort study): Rationale, objectives, and design. American Journal of Epidemiology. 2018; 187(4):647-55. [DOI:10.1093/aje/kwx314] [PMID] [PMCID]
19.Ashwell M, Gibson S. Waist to height ratio is a simple and effective obesity screening tool for cardiovascular risk factors: Analysis of data from the British National Diet and Nutrition Survey of adults aged 19-64 years. Obesity Facts. 2009; 2(2):97-103. [DOI:10.1159/000203363] [PMID] [PMCID]
20.Su P yuan, Hsu YC, Cheng Y fang, Kor CT, Su WW. Strong association between metabolically-abnormal obesity and gallstone disease in adults under 50 years. BMC Gastroenterology. 2019; 19(1):117. [DOI:10.1186/s12876-019-1032-y] [PMID] [PMCID]
21.Bhagavan BC, Vanahalli SS. Body mass index and waist to height ratio as an indicator of obesity in gallstone disease: Our 1 year experience. SAS Journal of Surgery. 2021; 7(6):336-9. [DOI:10.36347/sasjs.2021.v07i06.019]
22.Chang E, Varghese M, Singer K. Gender and sex differences in adipose tissue. Current Diabetes Reports. 2018; 18(9):69. [DOI:10.1007/s11892-018-1031-3] [PMID] [PMCID]
23.Lim J, Wirth J, Wu K, Giovannucci E, Kraft P, Turman C, et al. Obesity, adiposity, and risk of symptomatic gallstone disease according to genetic susceptibility. Clinical Gastroenterology and Hepatology. 2022; 20(5):e1083-120. [DOI:10.1016/j.cgh.2021.06.044] [PMID] [PMCID]
24.Martinou E, Pericleous M, Stefanova I, Kaur V, Angelidi AM. Diagnostic modalities of non-alcoholic fatty liver disease: From biochemical biomarkers to multi-omics non-invasive approaches. Diagnostics. 2022; 12(2):407. [DOI:10.3390/diagnostics12020407] [PMID] [PMCID]
25.Stringer MD, Fraser S, Gordon KC, Sharples K, Windsor JA. Gallstones in N ew Z ealand: Composition, risk factors and ethnic differences. ANZ Journal of Surgery. 2013; 83(7-8):575-80. [DOI:10.1111/j.1445-2197.2012.06234.x] [PMID]
26.Grigor’eva IN. Gallstone disease, obesity and the firmicutes/bacteroidetes ratio as a possible biomarker of gut dysbiosis. Journal of Personalized Medicine. 2020; 11(1):13. [DOI:10.3390/jpm11010013]
27.Morotomi M, Nagai F, Sakon H, Tanaka R. Paraprevotella clara gen. nov., sp. nov. and Paraprevotella xylaniphila sp. nov., members of the family 'Prevotellaceae'isolated from human faeces. International Journal of Systematic and Evolutionary Microbiology. 2009; 59(8):1895-900. [DOI:10.1099/ijs.0.008169-0] [PMID]
28.Haro C, Rangel-Zúñiga OA, Alcalá-Díaz JF, Gómez-Delgado F, Pérez-Martínez P, Delgado-Lista J, et al. Intestinal microbiota is influenced by gender and body mass index. Plos One. 2016; 11(5):e0154090. [DOI:10.1371/journal.pone.0154090] [PMID] [PMCID]
29.Song ST, Cai LY, Zeng X, Xie WF. Gut Microbial Profile in Asymptomatic Gallstones. Frontiers in Microbiology. 2022;13:882265. [DOI:10.3389/fmicb.2022.882265] [PMID] [PMCID]
30.Nuttall FQ. Body Mass Index: Obesity, BMI, and health: A critical review. Nutrition Today. 2015; 50(3):117-28. [DOI:10.1097/NT.0000000000000092] [PMID] [PMCID]
31.Siwarom S, Pirojsakul K, Aekplakorn W, Paksi W, Kessomboon P, Neelapaichit N, et al. Waist-to-Height ratio is a good predictor of metabolic syndrome in adolescents: A report from the thai national health examination survey V, 2014. Asia-Pacific Journal of Public Health. 2022; 34(1):36-43. [DOI:10.1177/10105395211046474] [PMID]
32.Hou L, Shu XO, Gao YT, Ji BT, Weiss JM, Yang G, et al. Anthropometric measurements, physical activity, and the risk of symptomatic gallstone disease in Chinese women. Annals of Epidemiology. 2009; 19(5):344-50. [DOI:10.1016/j.annepidem.2008.12.002] [PMID] [PMCID]
2.Alghnam S, Alessy SA, Bosaad M, Alzahrani S, Al Alwan II, Alqarni A, et al. The association between obesity and chronic conditions: Results from a large electronic health records system in Saudi Arabia. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2021; 18(23):12361. [DOI:10.3390/ijerph182312361] [PMID] [PMCID]
3.Zhang J, Chen L, Shen K, Zhang J, Zhu Y, Qiao Q, et al. Association between metabolically healthy overweight/obesity and gallstones in Chinese adults. Nutrition & Metabolism. 2023; 20(1):1-9. [DOI:10.1186/s12986-022-00723-y] [PMID]
4.Radmard AR, Merat S, Kooraki S, Ashraf M, Keshtkar A, Sharafkhah M, et al. Gallstone disease and obesity: A population-based study on abdominal fat distribution and gender differences. Annals of Hepatology. 2015; 14(5):702-9. [PMID]
5.Blüher M. Obesity: Global epidemiology and pathogenesis. Nature Reviews. Endocrinology. 2019; 15(5):288-98. [DOI:10.1038/s41574-019-0176-8] [PMID]
6.Boutari C, Mantzoros CS. A 2022 update on the epidemiology of obesity and a call to action: as its twin COVID-19 pandemic appears to be receding, the obesity and dysmetabolism pandemic continues to rage on. Metabolism. 2022; 133:155217. [DOI:10.1016/j.metabol.2022.155217] [PMID] [PMCID]
7.Esteghamati A, Meysamie A, Khalilzadeh O, Rashidi A, Haghazali M, Asgari F, et al. Third national Surveillance of Risk Factors of Non-Communicable Diseases (SuRFNCD-2007) in Iran: Methods and results on prevalence of diabetes, hypertension, obesity, central obesity, and dyslipidemia. BMC Public Health. 2009; 9:167. [DOI:10.1186/1471-2458-9-167] [PMID] [PMCID]
8.Veghari G, Sedaghat M, Joshaghani H, Hoseini A, Niknezhad F, Angizeh A, et al. The prevalence of obesity and its related risk factor in the north of Iran in 2006. Journal of Research in Health Sciences. 2023; 10(2):116-21. [Link]
9.Myers MG Jr, Leibel RL, Seeley RJ, Schwartz MW. Obesity and leptin resistance: Distinguishing cause from effect. Trends in Endocrinology and Metabolism. 2010; 21(11):643-51. [DOI:10.1016/j.tem.2010.08.002] [PMID] [PMCID]
10.Lin X, Li H. Obesity: Epidemiology, Pathophysiology, and Therapeutics. Frontiers in Endocrinology. 2021; 12:706978. [DOI:10.3389/fendo.2021.706978] [PMID] [PMCID]
11.Chou TS, Lin CL, Chen LW, Hu CC, Chang JJ, Yen CL, et al. Waist-to-height ratio for the prediction of gallstone disease among different obesity indicators. Obesity Science & Practice. 2023; 9(1):30-41. [DOI:10.1002/osp4.650] [PMID] [PMCID]
12.Kim HS, Cho SK, Kim CS, Park JS. Big data and analysis of risk factors for gallbladder disease in the young generation of Korea. Plos One. 2019; 14(2):e0211480. [DOI:10.1371/journal.pone.0211480] [PMID] [PMCID]
13.Liu T, Wang W, Ji Y, Wang Y, Liu X, Cao L, et al. Association between different combination of measures for obesity and new-onset gallstone disease. Plos One. 2018; 13(5):e0196457. [DOI:10.1371/journal.pone.0196457] [PMID] [PMCID]
14.Di Ciaula A, Wang DQH, Portincasa P. An update on the pathogenesis of cholesterol gallstone disease. Current Opinion In Gastroenterology. 2018; 34(2):71-80. [DOI:10.1097/MOG.0000000000000423] [PMID] [PMCID]
15.Chang ML, Yang Z, Yang SS. Roles of adipokines in digestive diseases: Markers of inflammation, metabolic alteration and disease progression. International Journal of Molecular Sciences. 2020; 21(21):8308. [DOI:10.3390/ijms21218308] [PMID] [PMCID]
16.Wang SN, Yeh YT, Wang ST, Chuang SC, Wang CL, Yu ML, et al. Visfatin-a proinflammatory adipokine-in gallstone disease. American Journal of Surgery. 2010; 199(4):459-65. [DOI:10.1016/j.amjsurg.2009.01.014] [PMID]
17.Mansour-Ghanaei F, Joukar F, Naghipour MR, Sepanlou SG, Poustchi H, Mojtahedi K, et al. The Persian Guilan cohort study (PGCS). Archives of Iranian Medicine. 2019; 22(1):39-45. [PMID]
18.Poustchi H, Eghtesad S, Kamangar F, Etemadi A, Keshtkar AA, Hekmatdoost A, et al. Prospective epidemiological research studies in Iran (the Persian cohort study): Rationale, objectives, and design. American Journal of Epidemiology. 2018; 187(4):647-55. [DOI:10.1093/aje/kwx314] [PMID] [PMCID]
19.Ashwell M, Gibson S. Waist to height ratio is a simple and effective obesity screening tool for cardiovascular risk factors: Analysis of data from the British National Diet and Nutrition Survey of adults aged 19-64 years. Obesity Facts. 2009; 2(2):97-103. [DOI:10.1159/000203363] [PMID] [PMCID]
20.Su P yuan, Hsu YC, Cheng Y fang, Kor CT, Su WW. Strong association between metabolically-abnormal obesity and gallstone disease in adults under 50 years. BMC Gastroenterology. 2019; 19(1):117. [DOI:10.1186/s12876-019-1032-y] [PMID] [PMCID]
21.Bhagavan BC, Vanahalli SS. Body mass index and waist to height ratio as an indicator of obesity in gallstone disease: Our 1 year experience. SAS Journal of Surgery. 2021; 7(6):336-9. [DOI:10.36347/sasjs.2021.v07i06.019]
22.Chang E, Varghese M, Singer K. Gender and sex differences in adipose tissue. Current Diabetes Reports. 2018; 18(9):69. [DOI:10.1007/s11892-018-1031-3] [PMID] [PMCID]
23.Lim J, Wirth J, Wu K, Giovannucci E, Kraft P, Turman C, et al. Obesity, adiposity, and risk of symptomatic gallstone disease according to genetic susceptibility. Clinical Gastroenterology and Hepatology. 2022; 20(5):e1083-120. [DOI:10.1016/j.cgh.2021.06.044] [PMID] [PMCID]
24.Martinou E, Pericleous M, Stefanova I, Kaur V, Angelidi AM. Diagnostic modalities of non-alcoholic fatty liver disease: From biochemical biomarkers to multi-omics non-invasive approaches. Diagnostics. 2022; 12(2):407. [DOI:10.3390/diagnostics12020407] [PMID] [PMCID]
25.Stringer MD, Fraser S, Gordon KC, Sharples K, Windsor JA. Gallstones in N ew Z ealand: Composition, risk factors and ethnic differences. ANZ Journal of Surgery. 2013; 83(7-8):575-80. [DOI:10.1111/j.1445-2197.2012.06234.x] [PMID]
26.Grigor’eva IN. Gallstone disease, obesity and the firmicutes/bacteroidetes ratio as a possible biomarker of gut dysbiosis. Journal of Personalized Medicine. 2020; 11(1):13. [DOI:10.3390/jpm11010013]
27.Morotomi M, Nagai F, Sakon H, Tanaka R. Paraprevotella clara gen. nov., sp. nov. and Paraprevotella xylaniphila sp. nov., members of the family 'Prevotellaceae'isolated from human faeces. International Journal of Systematic and Evolutionary Microbiology. 2009; 59(8):1895-900. [DOI:10.1099/ijs.0.008169-0] [PMID]
28.Haro C, Rangel-Zúñiga OA, Alcalá-Díaz JF, Gómez-Delgado F, Pérez-Martínez P, Delgado-Lista J, et al. Intestinal microbiota is influenced by gender and body mass index. Plos One. 2016; 11(5):e0154090. [DOI:10.1371/journal.pone.0154090] [PMID] [PMCID]
29.Song ST, Cai LY, Zeng X, Xie WF. Gut Microbial Profile in Asymptomatic Gallstones. Frontiers in Microbiology. 2022;13:882265. [DOI:10.3389/fmicb.2022.882265] [PMID] [PMCID]
30.Nuttall FQ. Body Mass Index: Obesity, BMI, and health: A critical review. Nutrition Today. 2015; 50(3):117-28. [DOI:10.1097/NT.0000000000000092] [PMID] [PMCID]
31.Siwarom S, Pirojsakul K, Aekplakorn W, Paksi W, Kessomboon P, Neelapaichit N, et al. Waist-to-Height ratio is a good predictor of metabolic syndrome in adolescents: A report from the thai national health examination survey V, 2014. Asia-Pacific Journal of Public Health. 2022; 34(1):36-43. [DOI:10.1177/10105395211046474] [PMID]
32.Hou L, Shu XO, Gao YT, Ji BT, Weiss JM, Yang G, et al. Anthropometric measurements, physical activity, and the risk of symptomatic gallstone disease in Chinese women. Annals of Epidemiology. 2009; 19(5):344-50. [DOI:10.1016/j.annepidem.2008.12.002] [PMID] [PMCID]
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
تمامی آثار مجله دانشگاه علوم پزشکی گیلان تحت مجوز
Creative Commons
Attribution-NonCommercial 4.0 است.
تماس با ما
کد پستی : 93345-41938
تلفن نمابر: 0133330939
وبسایت: http://journal.gums.ac.irو ایمیل: medjour@gums.ac.ir
